OKTOBER 2021

World Soundtrack Awards


Hans Zimmer & Morgan Freeman (2000) © Film Fest Gent
   

ROBIN BROOS

Wat Film Fest Gent zo uniek maakt, is zijn focus op muziek. Al eenentwintig jaar organiseert het festival de World Soundtrack Awards (WSA), een gala opgedragen aan de kunst van filmmuziek. Een muziekgenre dat maar weinig aandacht krijgt. Klassieke middens behandelen het vaak al eens neerbuigend, gewoon omdat het geschreven is voor een populair medium. Zelfs in de cinema komt de soundtrack helemaal achteraan, als laatste rubriekje in de aftiteling.

 

 

Hoe Gent de Oscars van de filmmuziek uitvond

Nochtans behoort filmmuziek tot de beste klassieke muziek aller tijden. Hoewel ze vandaag de dag niet de enige vorm van nieuwe, klassieke muziek vormen, dragen ze wel bij tot de canon.

‘Filmmuziek is muziek geschreven in de traditie van de grote componisten’, aldus Dirk Brossé, dirigent en muziekdirecteur van Film Fest Gent. Zoals vroeger Mozart muziek schreef voor opera’s, om zijn publiek te entertainen, zo doen filmcomponisten vandaag hetzelfde. Ze vertellen een verhaal met muzieknoten. ‘Zij zijn de Mozarts van vandaag.’

Het begin van deze nieuwe interpretatie gaat intussen terug op 1933. De beroemde avonturenfilm King Kong is de allereerste belangrijke film waarbij de soundtrack de film voortstuwt.

Hildur Guðnadóttir © Michiel Devijver

Filmmuziek wordt nog al te vaak stiefmoederlijk behandeld. Behalve in Gent

MORRICONE IN ‘T KUIPKE

Een jonge Brossé trekt begin jaren 80 zijn stoute schoenen aan om toenmalig festivalbaas Jacques Dubrulle te overtuigen van de meerwaarde van filmmuziek. ‘Ik ben destijds – lang voordat er überhaupt sprake was van filmmuziekconcerten in Vlaanderen – het kantoor van Jacques binnengestapt met het voorstel om samen te werken. Als vurig voorstander van filmmuziek heb ik hem ervan overtuigd dat het filmfestival een ouverture nodig had.’

Van het een kwam het ander. Nadien volgen filmmuziekconcerten en nodigt het Gentse filmfestival buitenlandse componisten uit. ‘Aanvankelijk was het vechten tegen de bierkaai, maar ik heb altijd voet bij stuk gehouden.’

Gent omarmt deze aanvulling al in 1985, wanneer Film Fest Gent (toen nog Internationaal Filmgebeuren Gent) zijn eerste filmconcert organiseert. Twee jaar later lokt het festival zelfs de Italiaanse grootmeester Ennio Morricone naar het Gentse Kuipke voor A Night to Remember. De maestro is dan al wereldberoemd voor zijn muziek bij Once Upon a Time in the West, The Good, the Bad and the Ugly en The Mission. ‘Avonden als deze vind ik een manier om te laten zien dat filmmuziek, specifiek geschreven voor het witte doek, ook zijn eigen, autonome leven kan leiden’, aldus Morricone diezelfde avond.

Later krijgt ook de Franse componist George Delerue zo’n ereplaats, deze keer in de Gentse opera.

In de mini-documentaire over het twintig jarig bestaan van de World Soundtrack Awards, vertelt Dubrulle dat in de aanloop naar de WSA het filmfestival heel wat filmconcerten georganiseerd heeft. ‘In die eerste fase stelden we de filmcompetitie die we hadden in het teken van filmmuziek.’ Zo groeit het idee bij Film Fest om componisten uit te nodigen hun eigen werk te dirigeren of aanwezig te zijn bij de uitvoering van hun muziek. Het concert van Morricone blijkt een gigantisch succes te zijn en stimuleert om hierin verder te gaan.

Zo noemt Elmer Bernstein – bekend van The Magnificent Seven, To Kill a Mockingbird en Ghostbusters – het Gentse festival ‘het belangrijkste filmfestival ter wereld dat focust op filmmuziek.’

Ennio Morricone en fans © Film Fest Gent

 

EERSTE KEER VOOR ZIMMER

 

Het jaar 2000 vormt een belangrijk keerpunt. Film Festival Gent nodigt Hans Zimmer uit, de Duitse componist die in 1995 de Oscar voor beste soundtrack wint met The Lion King. Een bijzonder moment voor Zimmer, want het is de eerste keer dat hij zijn score live aan een publiek kan laten horen. Voor de gelegenheid wordt het Brussels Philharmonic orkest opgetrommeld, samen met tal van zangers én een Afrikaans koor. In totaal staan meer dan tweehonderd muzikanten op het podium.

‘Wat wij, filmcomponisten proberen te doen, is orkestrale muziek levendig houden’, zegt de beroemde componist die avond. Even later krijgt hij de Joseph Plateau Honorary Award uit handen van acteur Morgan Freeman.

De Amerikaanse publicist Ronni Chasen speelt daarin een belangrijke rol. Naast acteurs als Michael Douglas vertegenwoordigt ze ook een hoop filmcomponisten, zoals Zimmer. Chasen helpt de organisatoren op weg in de wereld van soundtracks en nodigt enkele cliënten uit op het concert in 2000. Al snel groeit bij hen het idee: ‘Als Hans dat durft, waarom zouden wij dan achterblijven?’

Intussen oppert medewerker Christian De Schutter om zélf filmmuziekprijzen het leven in te roepen. Een jaar later ziet de World Soundtrack Academy van componisten en mensen uit de sector het levenslicht. Jaarlijks zullen zij het gala van de World Soundtrack Awards organiseren en prijzen uitreiken. Op dat moment is Gent het enige festival ter wereld met zulke awards.

‘Als je niet de beste kan zijn in het algemeen, moet je proberen de beste te zijn in iets specifiek’, zegt Marian Ponnet, voormalig coördinator van de muzikale projecten op Film Fest Gent. Filmfestivals nodigen doorsnee enkel acteurs en regisseurs uit. ‘Plots is daar dan een festival dat ook filmcomponisten een podium geeft én een professioneel orkest aanbiedt.’ Voor veel van deze componisten vaak de eerste kans om live de reactie van een publiek te voelen.

Al betekenen de World Soundtrack Awards voor Ponnet ook vooral een manier om nieuw talent te ontdekken én vooruit te helpen, in de vorm van de jaarlijkse Discovery Award. ‘Het ontdekken van nieuw talent is de belangrijkste troef van de World Soundtrack Academy.’ En in het verleden bewees de Academy al meer dan eens over de juiste voelsprieten te beschikken. De winnaars van de award Ontdekking van het jaar groeien vaak uit tot vaste waarden in de wereld van filmcomponisten. ‘Ze herinneren zich hun eerste stappen op het Gentse podium. Hier hoorden ze hun op piano en computer gecomponeerde stukken live vertolkt door een voltallig symfonisch orkest.’

 

Al meer dan drie decennia krijgen soundtracks een podium tijdens Film Fest Gent

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voor velen betekent een award in Gent een opstapje naar het grote podium in Hollywood

   

HEAVY METAL EN KRAUTROCK

Na eenentwintig jaar hebben de Awards dan ook een aanzienlijke status. In de sector noemt men ze wel eens ‘de kleine broer van de Oscars’. ‘Laat ons zeggen dat een World Soundtrack Award de waarde heeft van een Oscarnominatie’, aldus Jacques Dubrulle. ‘Voor velen betekent een award in Gent een opstapje naar het grote podium in Hollywood.’ Onder meer Alexandre Desplat kreeg in Gent eerder een bekroning dan in Hollywood. Topcomponisten hebben nu misschien geen Gentse prijs meer nodig maar in het begin van hun carrière helpt het toch. ‘Ik ben ervan overtuigd dat de WSA componisten promotioneel een duwtje in de rug geeft om een volgende opdracht te krijgen.’

Onder meer Nicholas Britell (Moonlight), Michael Giacchino (The Incredibles), Gustavo Santaolalla (Brokeback Mountain) en Craig Armstrong (Moulin Rouge) vallen die eer te beurt. Grote namen als Gabriel Yared, Ryuichi Sakamoto en Angelo Badalamenti krijgen een oeuvreprijs. Ook de betreurde, IJslandse componist Jóhann Jóhannsson is een graag geziene gast. Hij krijgt twee keer de award voor Componist van het Jaar, voor Arrival in 2017 en een reeks films waaronder The Mercy in 2018. Die laatste prijs krijgt de man postuum, en wordt in Gent opgehaald door zijn rechterhand Hildur Guðnadóttir. Het jaar erop wint zij de, recent in het leven geroepen, award voor Tv-componist van het Jaar voor Chernobyl. In 2020 gaat ze naar huis met de hoofdprijs voor haar muziek bij Joker.

De Brits-Duitse componist Max Richter (Waltz With Bashir, Ad Astra, The Leftovers) is de eregast op deze eenentwintigste editie, die op 23 oktober doorgaat als afsluiter van Film Fest Gent. Richter wordt gezien als een van de invloedrijkste componisten van de eeuw. In zijn werk vermengt hij minimalisme met elektronica, negentiende-eeuwse klassieke muziek, heavy metal en krautrock. En net dat bewijst dat de World Soundtrack Academy ook meegaat met zijn tijd. Het Brussels Philharmonic, onder leiding van Dirk Brossé, zal tijdens de ceremonie een selectie van Richters werk live brengen.

‘Het wordt fantastisch om mijn werk voor film en televisie te laten horen in de context van Film Fest Gent, dat een belangrijke rol heeft gespeeld in de appreciatie van filmmuziek door de jaren heen’, aldus Richter.

The audience is listening!

 


 

Avonden als deze zijn een manier om te laten zien dat filmmuziek ook zijn eigen, autonome leven kan leiden


                         

Over de auteur: 

Robin Broos, auteur van het weetjesboek The Original Soundtrack

www.theoriginalsoundtrack.be

   

       

     

 

Wil je de papieren versie van De Geus thuis ontvangen? klik hier voor meer informatie.